สิ่งที่เด็กทำเมื่อได้รับภัยอันตราย

เรื่องช้ำใจในตอนที่ผ่านมา หนึ่งในผู้พบเหตุเป็นกลุ่มเด็กที่อยู่ในวัยเปราะบาง การเตรียมการเด็กๆเมื่อจำเป็นที่จะต้องพบเห็นซวยแล้วก็การบำบัดจิตใจเด็กด้านหลังผ่านเรื่องรุนแรง


น่าจะทำยังไง นักจิตวิทยาเด็กมีคำเสนอแนะ เป็นต้นว่า สอนให้ดูสัญลักษณ์ว่าที่ไหนเป็นทางออก เมื่อมีปัญหาเกิดขึ้นเขาสามารถวิ่งไปหลบตรงกันข้าม

ดร.จิตรา ความรู้สึกชื่นชมสติปัญญา อาจารย์ด้านจิตวิทยา รักษาการหัวหน้าศูนย์ปรับแต่งความสามารถมนุษย์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) บอกว่า เมื่อเด็กพบเหตุเศร้าโศกไม่ใช่แค่สมองที่จำเรื่อง แต่เซลล์ร่างกายจะจำเรื่องราวนั้นด้วย ได้แก่ อาจมีอาการตระหนกตกใจ กลัวเสียงดัง นอนไม่หลับ หลอน ไม่ควรตอกย้ำเรื่องราวให้เด็กรับรู้ จนกระทั่งการเล่าหรือดูเรื่องราวผ่านโทรทัศน์ สื่อออนไลน์ จะยิ่งทำให้เด็กขวัญผวา

“ผู้ดูแลสามารถทำให้เด็กระบายการตื่นกลัวนั้นด้วยการเล่าเรื่องราวออกมา สัมผัสกอดลูกเพื่อปลอบขวัญ เด็กตัวเล็กๆอาจไม่อาจจะบอกเล่าเรื่องราวออกมาเป็นคำพูดได้ เราอาจสังเกตว่าลูกมีลักษณะอาการกลัวหรือยังฝังใจกับประเด็นนั้นหรือไม่จากการทดสอบให้เด็กวาดรูประบายสี วาดรูปอะไรก็ได้อย่างอิสระ ต่อมาพิเคราะห์รูปที่เด็กวาด สีที่ใช้ คิดว่าเป็นภาพที่ยังเกี่ยวข้องเชื่อมโยงกับสถานะการณ์นั้นหรือไม่ ถ้าหากสังเกตดูแล้วเด็กมีลักษณะฝังใจ เราสามารถใช้ศิลปทุเลาดูแลลูกได้ด้วยการให้ลูกวาดรูปถึงเหตุในอนาคตที่ดีขึ้น เป็นภาพด้านบวกแล้วบอกเขาว่าอนาคตจะดีขึ้น หรือใช้ดนตรีบรรเทาก็ได้”

ดร.จิตรา พูดว่ากล่าว เด็กที่พบเจอเหตุบางครั้งอาจนั่งนิ่งเป็นเวลานาน จำเป็นต้องหมอบ จำเป็นต้องหลบ ทำให้เขาอาจพบเห็นสถลาวะ fight หรือ freeze เป็นสู้ หนี หรือตัวแข็งนิ่งไปเลย บางคนสั่นเทิ้ม ก้าวไม่ออก ตัวกระตุกตอนนอนยามค่ำคืน ร้องไห้หรือชักเกร็ง มีความตึงเครียด สิ่งที่เราควรทำเป็น “หยุดย้ำ” และก็ “เปลี่ยนที่” หยุดย้ำเป็นไม่บอกหรือเล่าถึงสถานะการณ์ดังที่กล่าวมาข้างต้น

ส่วนเปลี่ยนที่เป็นการเคลื่อนร่างกาย ดังเช่นว่าถ้าหากเด็กอยู่ไม่นิ่งหรือนิ่งไปเลยบางครั้งก็อาจจะให้เขาขยับเขยื้อนร่างกาย เล่น วิ่งแล้วหยุด สื่อว่าปัจจุบันนี้ปลอดภัยแล้ว ให้นิ่งสลับกระโดด ให้เขาสัมผัสสัมผัสร่างกายตัวเอง ลูบคลำแขน ขา ตัว ให้มีความรู้สึกว่าร่างกายยังอยู่ดี ปลอดภัยแล้ว ถ้าเกิดเด็กตื่นเต้น ร่างกายสั่น ให้เขาเอามือจับที่หัวดวงใจตัวเอง เป่าลมหายใจออกทางปาก เช่นเดียวกันกับตอนที่เรารู้สึกเบาใจ ถ้าหากลูกมีลักษณะเหม่อไม่จุดโฟกัสหรือลุกลี้ลุกลน ทดสอบการใช้เกมรักษาอาการ

Author: Evan Kuhn